Początek sezonu grzewczego skłania do szukania sposobów na obniżenie kosztów ogrzewania. Niektórzy próbują oszczędzać na opale, spalając w domowych piecach śmieci. Takie działanie szkodzi jednak zdrowiu i środowisku, a także grozi karami.

Ogrzewanie domu coraz droższe

Chłodne wieczory i noce przypominają o zbliżającym się sezonie grzewczym. Dla wielu gospodarstw domowych oznacza to większe wydatki i powrót do pytań o wybór źródła ciepła oraz sposoby ograniczenia rachunków. Szukanie oszczędności jest zrozumiałe, ale nie powinno odbywać się kosztem zdrowia innych i środowiska. Gdy do pieca trafiają śmieci, skutki odczuwają również sąsiedzi. Podczas wieczornego spaceru po osiedlu domów jednorodzinnych można nieraz poczuć drażniący zapach dymu, który może wskazywać na spalanie odpadów. Mimo kampanii edukacyjnych, przepisów antysmogowych i rosnącej świadomości ekologicznej takie praktyki wciąż pozostają w Polsce problemem.

Śmieci w piecu to zagrożenie dla zdrowia

W domowych piecach lądują nie tylko kartony, gazety i plastikowe opakowania, lecz także stare meble, folie przemysłowe czy nawet opony. Niektórzy próbują w ten sposób zaoszczędzić na ogrzewaniu i wywozie odpadów. To, że materiał łatwo się pali, nie oznacza jednak, że nadaje się na opał. Kleje, lakiery, impregnaty i dodatki do tworzyw sztucznych mogą podczas spalania uwalniać szkodliwe substancje. Dotyczy to również kolorowych ulotek, gazetek reklamowych oraz papieru pokrytego lakierem lub folią. Pozorne oszczędności odbijają się na zdrowiu domowników i sąsiadów. Spalanie odpadów może uwalniać dioksyny, furany, pyły i metale ciężkie. Zanieczyszczenia te szkodzą układowi oddechowemu i krążenia oraz mogą nasilać istniejące choroby. Zanieczyszczenie powietrza wiąże się też z przedwczesnymi zgonami dziesiątek tysięcy osób w Polsce rocznie. Szkodliwe substancje osiadają również na roślinach i przenikają do gleby, mogąc zanieczyszczać warzywa z przydomowych ogrodów.

Co grozi za spalanie śmieci?

Spalanie odpadów w domowym piecu może skończyć się mandatem, sprawą w sądzie, a w określonych okolicznościach także odpowiedzialnością za przestępstwo. Podstawą ukarania za wykroczenie jest art. 191 w związku z art. 155 ustawy o odpadach. Mandat może wynieść do 500 zł. Jeśli sprawca odmówi jego przyjęcia, sprawa może trafić do sądu, który ma prawo wymierzyć grzywnę do 5000 zł albo areszt do 30 dni. Funkcjonariusz może też skierować wniosek o ukaranie bez proponowania mandatu, jeśli uzna go za niewystarczający.

Poważniejsze konsekwencje grożą, gdy spalanie odpadów spełnia przesłanki przestępstwa z art. 183 Kodeksu karnego. Dotyczy to m.in. sytuacji, w których może zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka albo pogorszyć jakość powietrza, wody czy gleby. Za umyślne popełnienie tego czynu grozi od roku do 10 lat pozbawienia wolności. Uniemożliwianie lub utrudnianie kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska może natomiast stanowić przestępstwo zagrożone karą do 3 lat pozbawienia wolności. Sama wysokość kar nie przesądza jednak o ich skuteczności. Jeśli sprawcy nie obawiają się kontroli, mandat mogą traktować jako koszt pozornych oszczędności na opale. Dlatego znaczenie ma nie tylko surowość przepisów, lecz także ich konsekwentne egzekwowanie.