Raport “Neuroróżnorodni w biurze” opracowany przez firmę projektowo-badawczą Workplace i spółkę biurową Skanska stał się pretekstem do rozmowy o tym, jak projektować nowoczesne biura. Przestrzenie te mają wspierać różne sposoby odczuwania, myślenia i pracy. Architekci, deweloperzy i inwestorzy starają się, by neuroróżnorodność stała się nowym standardem projektowania. Co to oznacza w praktyce?

Biura dla neuroróżnorodnych

W nowoczesnych wnętrzach coraz większe znaczenie ma wygoda i komfort psychiczny użytkowników. Obecnie architekci znają i stosują rozwiązania, które wpływają na nasz układ nerwowy i efektywność. Na naszych oczach zmieniają się standardy inkluzywności, które jeszcze dekadę temu oznaczały przede wszystkim dostępność obiektów biurowych dla niepełnosprawnych. Dziś podchodzi się do tego szerzej, biorąc pod uwagę inne style funkcjonowania społecznego, nauki, odpoczynku i pracy. Coraz więcej ekspertów zwraca uwagę na potrzeby osób neuroatypowych. Należą do nich pracownicy z ADHD, autyzmem, zaburzeniami przetwarzania bodźców czy wysoką wrażliwością sensoryczną.

Według opracowania, o którym wspominaliśmy na wstępie, nawet 20% osób zatrudnionych w biurach może mieć odmienne potrzeby poznawcze i środowiskowe. To ważne, ponieważ nadal większość przestrzeni biurowych projektowana jest “dla typowego pracownika”.

Pierwszym krokiem do zmian musi być nim próba zrozumienia potrzeb osób neuroróżnorodnych. Gdy to się uda, będzie można przełożyć je na język funkcji i architektury przestrzeni biurowych. Ewelina Kałużna, CEO Business Link i Head of Strategic Workplace w Skanska zauważa, że jest to podobny proces do dostosowywania przestrzeni do potrzeb osób z niepełnosprawnościami ruchowymi. Wyzwanie polega na wzięciu pod uwagę różnych typów neuroatypowości. Najważniejszym celem takich projektów jest dobre samopoczucie i efektywna praca osób, których mózgi działają w różny sposób.

Nie tylko estetyka i funkcjonalność

W nowoczesnej architekturze następuje przesunięcie akcentu z funkcjonalności i estetyki na empatię i komfort psychiczny pracowników. Zmiana może wydawać się niewielka, ale to prawdziwa rewolucja w myśleniu o architekturze i potrzebach, jakie ma spełniać. Zmiany, o których mowa to dużo więcej niż modna etykieta. Neurodesign jest filozofią, która zakłada, że przestrzeń wpływa bezpośrednio na nasz układ nerwowy i emocje. Dlatego u jej podstaw leży ograniczanie zbyt wielu bodźców takich jak jaskrawe światło, hałas, ruch. Wszystko to może przeciążać i obniżać efektywność, szczególnie u osób wrażliwych sensorycznie. Tacy pracownicy potrzebują dobrze zaplanowanej akustyki, zróżnicowanego oświetlenia i możliwości wyboru miejsca pracy. Wszystko to pozwala im na skupienie i regenerację.

Goniąc za nowoczesną estetyką, zapominamy czasem, że wnętrza, również te biurowe, mają przede wszystkim służyć ludziom. Projektując biurowce, nie możemy o nich myśleć jak o produkcie, a raczej o komforcie, jaki mogą nieść użytkownikom. Warto pamiętać, że każda przestrzeń to doświadczenie, a projektowanie to praca z emocjami, nie tylko z formą.

Jakie nowoczesne biuro dla osób o różnych potrzebach powinno być w praktyce? Trzeba w nim zadbać o akustykę oraz wyciszony, neutralny design. Na przykład w biurach, szkołach i szpitalach, gdzie dźwięk odbija się od twardych powierzchni, nawet drobna zmiana taka jak zastosowanie sufitów podwieszanych czy paneli akustycznych może wyraźnie poprawić komfort psychiczny użytkowników.